الشيخ نجم الدين الطبسي ( مترجم : ابهرى ، معزى ، رمضانى )
240
موارد السجن في النصوص والفتاوى ( حقوق زندانى و موارد زندان در اسلام ) ( فارسى )
ديگران آن را مقدّم داشتهاند . در نظم گفته است : اين مشهورترين دو روايت است . زركشى گفته است : اين مذهب اصحاب ماست و از نظر خودش استتابه واجب نيست ، بلكه مستحب است و مىشود فورى او را كشت . در فروع گفته است : از او نقل است كه توبه دادن او واجب نيست و همچنين از او نقل است كه مهلت دادن هم لازم نيست ؛ و در هدايه ، و مذهب و محرر ، آن دو [ استتابه ( توبه دادن ) و تأجيل ( مهلت دادن ) ] را به صورت مطلق آورده است . « 1 » 38 . جزيرى : شافعيه ، مالكيه و حنابله گفتهاند : زنى كه مرتد شده حكمش مثل مرد است پس واجب است پيش از كشتن ، سه روز توبه داده و اسلام به او عرضه شود ؛ چون خون او به واسطهء اسلام محترم بوده است . مالكيه : زن مرتد اگر شيرده باشد كشتن او تأخير مىافتد تا شير كودكش كامل شود . حنفيه : زن مرتد كشتن او واجب نيست ، بلكه زندانى مىشود و كتك مىخورد . و اين كه گفته شده : رسول اللّه يك زن مرتد را كشت گفته شده : آن حضرت به صرف ارتداد او را نكشت ، بلكه چون آن زن ، ساحر و شاعر بود كه پيامبر را هجو مىكرد ، و سى پسر داشت كه همگى را براى جنگ با رسول اللّه تشويق مىكرد . پيامبر به اين دلايل او را كشت . البته حبس ابد واجب است تا اسلام بياورد يا بميرد و روزانه 39 تازيانه مىخورد و اين در حقيقت ، نوعى كشتن است ؛ زيرا تازيانه روزانه و پىدرپى منجر به مرگ مىشود . علت وجوب حبس اين است كه آن زن پس از اقرار ، از ايفاى حقّ خداوند متعال خوددارى كرده است و براى الزام به ايفاى حق ، زندانى مىشود چنان كه در موارد حقّ الناس چنين عمل مىشود . « 2 » نظر نگارنده : پس حنفيه از اهل سنّت با ما موافقند ؛ زيرا كشتن را براى زن مرتد واجب نكردهاند ، بلكه مىگوييم : كشتن ، مشروع و جايز نيست حتى اگر به اسلام بازنگردد و حبس ابد مىشود تا بميرد . آيا زن مرتد تا ابد در زندان مىماند ؟ از كلام ابن ادريس در سرائر و كلام علّامه در تحرير الاحكام چنين برمىآيد كه در قبول توبهء زنى كه مرتد فطرى است و آزادىاش بعد از توبه ، اختلافى وجود دارد :
--> ( 1 ) . انصاف ، ج 10 ، ص 328 . ( 2 ) . الفقه على المذاهب الاربعه ، ج 5 ، ص 426 .